Zonne-energie is een van de meest gebruikte vormen van duurzame energie ter wereld. Elk uur schijnt er genoeg zonlicht op aarde om de hele mensheid een jaar lang van stroom te voorzien. Dat is een indrukwekkend gegeven, zeker als je bedenkt dat veel huishoudens en bedrijven nog maar net beginnen met het benutten van die mogelijkheid. Steeds meer mensen kiezen bewust voor stroom uit de zon, niet alleen om de energierekening te verlagen, maar ook omdat het beter is voor het milieu. Van zonnepanelen op het dak tot kleine solar lantaarns in de tuin: de toepassingen zijn breed en toegankelijk voor iedereen.
Hoe zonlicht wordt omgezet in stroom
Zonnepanelen bestaan uit zonnecellen, meestal gemaakt van silicium. Wanneer licht op zo’n cel valt, komen er elektronen in beweging. Dat noemen we het fotovoltaïsch effect. Die beweging wekt een elektrische stroom op, die via een omvormer wordt omgezet naar wisselstroom. Wisselstroom is het soort stroom dat je nodig hebt voor gewone apparaten thuis. Het systeem werkt ook bij bewolkt weer, al is de opbrengst dan lager dan op een zonnige dag. De panelen hoeven niet direct in de zon te hangen om te werken, maar een goede plaatsing op een zuidgericht dakvlak geeft wel de beste resultaten. Hoe meer licht er opvangen wordt, hoe meer stroom er gegenereerd wordt.
Zonnepanelen op het dak: wat levert het op
Een gemiddeld huishouden in Nederland gebruikt zo’n 3.500 kilowattuur per jaar. Met zes tot acht zonnepanelen op een geschikt dak kun je al een flink deel van dat verbruik zelf opwekken. De exacte opbrengst hangt af van de ligging van het dak, de hoek van de panelen en het aantal uren zonlicht per jaar. In Nederland ligt dat gemiddeld rond de 1.700 uur. Moderne panelen gaan gemakkelijk 25 jaar mee, waardoor de investering zich over die periode ruimschoots terugbetaalt. Terugleveren aan het net was lange tijd een goede manier om extra te verdienen, maar de regels daaromtrent veranderen. Het is nu verstandiger om zelf zoveel mogelijk van de opgewekte stroom direct te gebruiken of op te slaan in een thuisbatterij.
Solar verlichting in de tuin: klein maar waardevol
Niet iedereen heeft een dak vol panelen nodig om te profiteren van energie uit de zon. Solar tuinverlichting is een laagdrempelige manier om kennis te maken met deze technologie. Denk aan prikspotjes langs een pad, lantaarns op een terras of fakkels langs de oprit. Deze producten hebben een klein zonnepaneel ingebouwd dat overdag oplaadt en de lamp ’s avonds automatisch laat branden. Ze hebben geen stekker nodig en geen bekabeling. Dat maakt ze makkelijk te plaatsen waar je maar wilt. De lichtopbrengst is de afgelopen jaren sterk verbeterd dankzij betere LED technologie en efficiëntere accu’s. Solar lantaarns verspreiden een warme gloed en zijn inmiddels verkrijgbaar in veel stijlen, van modern tot klassiek, zodat ze passen bij elke tuinstijl.
De bredere betekenis van stroom uit de zon
Fossiele brandstoffen zoals aardgas en kolen raken op en stoten bij verbranding CO2 uit. Die uitstoot draagt bij aan klimaatverandering. Energie uit zonlicht stoot tijdens gebruik geen CO2 uit en put geen grondstoffen uit. Dat maakt het een duurzame keuze voor de lange termijn. Wereldwijd groeit de capaciteit van zonnestroom elk jaar fors. China, de Verenigde Staten en Europa lopen daarin voorop. Ook in Nederland neemt het aantal installaties toe, zowel bij particulieren als bij bedrijven en gemeenten. Op grote zonneweides worden tientallen of zelfs honderden hectares vol panelen gelegd om stroom te leveren aan hele wijken of steden. Die grootschalige aanpak laat zien dat het niet alleen gaat om een persoonlijke keuze, maar om een verschuiving in de manier waarop we als samenleving met energie omgaan.
Veelgestelde vragen over energie uit de zon
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor mijn huis?
Het aantal zonnepanelen dat je nodig hebt, hangt af van je jaarlijkse stroomverbruik en de ligging van je dak. Een gemiddeld gezin heeft aan zes tot tien panelen genoeg om een groot deel van het eigen verbruik te dekken. Een installateur kan op basis van je energierekening en dakoppervlak een berekening op maat maken.
Werken zonnepanelen ook in de winter?
Zonnepanelen werken het hele jaar door, ook in de winter. De opbrengst is in de wintermaanden lager omdat de dagen korter zijn en de zon minder hoog aan de hemel staat. Toch leveren goed geplaatste panelen ook in december en januari nog bruikbare hoeveelheden stroom.
Hoe lang gaat een thuisbatterij mee?
Een thuisbatterij voor het opslaan van zonnestroom gaat gemiddeld tien tot vijftien jaar mee. Na die tijd neemt de opslagcapaciteit langzaam af. De meeste fabrikanten geven een garantie op een minimale capaciteit na een bepaald aantal laadcycli, meestal zo’n 4.000 tot 6.000 cycli.
Zijn er subsidies beschikbaar voor zonnepanelen?
Voor particulieren is de salderingsregeling in Nederland aan het veranderen. Daarnaast zijn er voor bedrijven en non profitorganisaties regelingen zoals de SDE++ subsidie. Het is aan te raden om de actuele mogelijkheden te checken via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, omdat de regels regelmatig worden aangepast.
