Voor een senioren badkamer gelden andere afmetingen dan voor een standaard badkamer. De minimale breedte van de ruimte is 180 cm, maar voor comfortabel gebruik met een rollator of rolstoel heb je al snel 200 tot 240 cm nodig. De vloeroppervlakte bepaalt of iemand veilig kan bewegen, draaien en gebruik kan maken van hulpmiddelen. Hieronder vind je de concrete maten waar je op moet letten.
Minimale afmetingen senioren badkamer: de basisregels
Een levensloopbestendige badkamer begint bij voldoende bewegingsruimte. De algemene richtlijn is een vrije vloeroppervlakte van minimaal 150 x 150 cm naast en voor de sanitaire voorzieningen. Dit is de ruimte die je nodig hebt om te draaien met een rollator. Voor een rolstoel is dat al 150 x 150 cm als draaicirkel, maar in de praktijk werkt 170 x 170 cm een stuk comfortabeler.
De deur van de badkamer moet minimaal 85 cm breed zijn. Een standaard binnendeur is vaak maar 73 cm breed, wat te smal is voor een rollator of rolstoel. Liever kies je voor een deur van 90 cm of een schuifdeur, zodat je geen ruimte verliest aan de draaiboog van de deur zelf.
Afmetingen van de douche in een senioren badkamer
De douche is het onderdeel waar de meeste ruimte nodig is. De minimale afmeting voor een drempelvrije inloopdouche is 90 x 90 cm, maar dat is echt een minimum. Bij 90 cm is er weinig ruimte om een douchestoel neer te zetten én comfortabel te bewegen. Een doucheruimte van 120 x 120 cm werkt in de praktijk veel beter en biedt genoeg ruimte voor een opklapbare douchestoel.
De vloer van de douche moet volledig vlak zijn (nul centimeter drempel) of op zijn hoogst een rand van maximaal 2 cm hebben. Dat voorkomt struikelen. De afvoer wordt dan in de vloer verwerkt, met een lichte helling van 1 tot 2% richting het putje. Dit geldt ook voor de omliggende vloer: die moet aansluiten op de doucheruimte zonder niveauverschil.
| Onderdeel | Minimale maat | Comfortabele maat |
|---|---|---|
| Doucheruimte | 90 x 90 cm | 120 x 120 cm of groter |
| Drempel douche | 0 cm (drempelloos) | 0 cm |
| Deur badkamer | 85 cm breed | 90 cm of schuifdeur |
| Vrije draairuimte | 150 x 150 cm | 170 x 170 cm |
| Totale badkamer (minimaal) | 180 cm breed | 200 tot 240 cm breed |
Hoogte van sanitair en handgrepen
Naast de vloeroppervlakte tellen ook de hoogtematen mee. De bovenkant van het toilet zit bij een standaard toilet op ongeveer 40 cm. Voor senioren is 45 tot 50 cm veel comfortabeler, omdat opstaan dan minder kracht kost. Dit kan met een verhoogde toiletpot of een opzetstuk.
Het wastafelblad wordt idealiter op een hoogte van 80 tot 85 cm gemonteerd. Zorg dan ook dat er 68 tot 70 cm vrije ruimte onder het blad is, zodat iemand met een rolstoel er deels onder kan rijden. Een spiegel begint bij voorkeur op 100 cm hoogte of lager, zodat hij ook vanuit zittende positie bruikbaar is.
Handgrepen en beugels hangen op 75 tot 85 cm hoogte naast het toilet en in de doucheruimte. Zorg dat de wand achter die plekken verstevigd is, ook als je nu nog geen beugels plaatst. Dat maakt het achteraf aanbrengen ervan eenvoudig.
Wanneer voldoen de afmetingen niet?
Veel bestaande badkamers zijn te klein voor een volwaardige senioren badkamer. Een badkamer van 140 x 200 cm (een veelvoorkomende maat in oudere woningen) biedt onvoldoende draairuimte. In dat geval zijn er een paar opties:
- De badkamer uitbreiden door een aangrenzende ruimte (zoals een apart toilet) samen te voegen.
- De bad-douchecombinatie vervangen door alleen een inloopdouche, zodat er meer loopruimte ontstaat.
- Een schuifdeur of vouwdeur plaatsen om de deurruimte te winnen.
Let erop dat verbouwingen die de badkamer levensloopbestendig maken soms in aanmerking komen voor een gemeentelijke aanpassing via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De gemeente beoordeelt dan of de woningaanpassing noodzakelijk is en kan een vergoeding of tegemoetkoming bieden.
Wie een badkamer aanpast voor een senior, doet er goed aan de afmetingen eerst op papier (of digitaal) te tekenen op schaal. Zo zie je snel of een rollator of rolstoel écht past en of de draairuimte klopt, voordat er één tegel loskomt.
