Een sauna gebruiken doe je in rondes: je verwarmt je lichaam in de sauna, koelt daarna af en rust even uit voordat je de cyclus herhaalt. Dat klinkt simpel, en dat is het ook, maar er zijn een paar spelregels die het verschil maken tussen een prettige ervaring en een die je uitput of zelfs onprettig voelt. Hieronder vind je hoe een saunaronde in de praktijk werkt, van begin tot eind.
Bereid je goed voor op de sauna
Douche eerst. Dat is niet alleen hygiënisch, maar het verwijdert ook huidvetten en crèmes die het zweten belemmeren. Gebruik geen zeep vlak voor de sauna, want dat droogt je huid extra uit. Zorg ook dat je niet vlak na een zware maaltijd gaat; wacht minstens een uur. Een lege maag is ook niet ideaal. Eet twee tot drie uur van tevoren iets lichtigs.
Neem een handdoek mee om op te zitten of te liggen in de sauna. In de meeste saunabaden is dat verplicht. Neem ook een extra handdoek mee voor het afdrogen na het afkoelen. Slippers zijn handig, zeker op de weg van de sauna naar de koudwaterzone.
Hoe sauna gebruiken: een complete saunaronde in stappen
Een saunaronde bestaat uit drie fasen: opwarmen in de sauna, afkoelen en rusten. Je herhaalt dit twee tot vier keer per bezoek, afhankelijk van hoe je je voelt.
- Stap 1: Warm je voor op. Begin met een korte douche met lauw water. Sommige saunabaden hebben ook een verwarmd bad om je lichaam alvast op te warmen, zodat de overgang minder groot is.
- Stap 2: Ga de sauna in. Kies een plek op de banken. Hoe hoger je zit, hoe heter de lucht. Begin als beginners op een lagere bank. Leg je handdoek onder je en ga liggen of zitten.
- Stap 3: Blijf 8 tot 15 minuten. Dit is voor de meeste mensen een geschikte tijd. Voel je eerder ongemakkelijk of duizelig? Ga er dan uit. Forceer nooit langer te blijven dan je lichaam aangeeft.
- Stap 4: Kom rustig overeind. Ga niet direct van liggend naar staand. Zit eerst even op de rand van de bank, geef je bloeddruk de kans zich aan te passen. Dit voorkomt duizeligheid.
- Stap 5: Koel af. Ga na de sauna naar buiten of naar de koude douche. Een koudwaterbad of een ijsbad werkt het snelst. Begin met een lauw spoelwater als je gevoelig bent voor kou en bouw het af. Koel je lichaam volledig af, ook je hoofd.
- Stap 6: Rust minstens 20 minuten. Dit is de stap die veel mensen overslaan, maar die juist het meeste effect geeft. Ga liggen in een ligstoel of rustruimte. Je lichaam herstelt nu en het hart- en vaatstelsel normaliseert.
- Stap 7: Drink water. Je zweet flink tijdens een saunaronde. Drink na elke ronde een groot glas water. Vermijd alcohol, zeker tijdens je eerste rondes. Alcoholische dranken versterken uitdroging en kunnen je bloeddruk extra belasten.
- Stap 8: Herhaal de cyclus. Doe twee tot vier rondes als je je goed voelt. Sluit altijd af met een goede rustperiode en een warme of lauwe douche op het einde.
Veel gemaakte fouten bij sauna gebruik
Te lang in de sauna blijven is de meest voorkomende fout. Meer tijd in de sauna betekent niet meer voordeel. Je lichaam heeft de opwarming al bereikt na tien minuten; alles daarna boven de vijftien minuten levert bij de meeste mensen niets extra’s op en vergroot het risico op oververhitting.
Te weinig drinken is ook een valkuil. Je verliest per ronde gemakkelijk een halve liter vocht. Drink voor, tijdens (buiten de sauna) en na het bezoek ruim water of isotone dranken. Gaat het je duizelen, heb je hoofdpijn of voel je je misselijk? Dat zijn tekenen van uitdroging of oververhitting. Verlaat dan de sauna en zoek een koele plek op.
Vergeet ook niet dat een sauna niet voor iedereen geschikt is op elk moment. Bij hoge koorts, acute infecties, ernstige hart- of vaatproblemen of een slechte dag qua gezondheid: overleg dan eerst met een arts voordat je gaat sauneren.
In welke volgorde gebruik je de verschillende saunaruimtes?
Veel saunabaden hebben meerdere ruimtes: een Finse sauna (80 tot 100 graden), een stoomsauna of hammam (45 tot 60 graden), een infraroodsauna en soms een zoutruimte. Er is geen vaste verplichte volgorde, maar het is slim om te beginnen met een minder hete ruimte als je net aankomt. Je lichaam went zo geleidelijk aan de warmte. Ga daarna pas naar de heetste sauna als je dat wilt.
Wissel niet te snel tussen uitersten. Ga niet direct van een ijsbad naar de heetste sauna. Geef je lichaam tussen de ruimtes altijd even de kans te rusten.
Wat mag je wel en niet doen in de sauna?
De meeste saunabaden hanteren huisregels. In de praktijk geldt bijna altijd: geen telefoon in de sauna, geen parfum of geurende producten, handdoek verplicht op de banken, en rustig praten of stilte bewaren. Controleer van tevoren of het een tekstiel- of naaktsauna is; in Nederland zijn beide gebruikelijk. In naaktsaunas is zwemkleding vaak juist niet toegestaan.
Een goede saunaronde duurt in totaal anderhalf tot twee uur als je twee tot drie rondes doet met voldoende rust ertussen. Neem die tijd. Het haastig doorlopen van rondes zonder rustpauze haalt het grootste deel van het effect weg en belast je lichaam onnodig.
